سفر بلال اردوغان به لبنان؛ اهداف پنهان ترکیه
سفر بلال اردوغان به لبنان؛ پشت پرده تحرکات آنکارا

اندیشکده زاویه: بر اساس گزارش رسانههای لبنانی و اسرائیلی، بلال اردوغان (پسر رئیسجمهور ترکیه) اواسط ماه میلادی جاری به لبنان سفر خواهد کرد. بنا به ادعای روزنامه الاخبار چاپ لبنان، اگرچه اهداف این سفر بشردوستانه و اجتماعی به نظر میرسد، اما ابعاد استراتژیک هم دارد. در این سفر بلال اردوغان با رئیسجمهور لبنان، رئیس پارلمان، نخستوزیر و همچنین برخی رهبران مذهبی دیدار خواهد کرد. تمرکز این سفر شهر طرابلس بوده و برنامههایی همچون پروژههای مرمت بناهای تاریخی دوره عثمانی، اعطای بسته بورس تحصیلی برای دانشگاههای خصوصی و مذاکرات همکاری بین مقامات بندر طرابلس و نمایشگاه بینالمللی رشید کرامی با نهادهای ترکیهای در دستور کار قرار خواهد گرفت. همچنین پروژههای مشترک و امکانات همکاری بررسی خواهد شد. هیئت بلال اردوغان را بازرگانان و مدیران بخش خدمات نیز همراهی خواهند کرد.
از تأکید بر غیرسیاسیبودن سفر تا نگرانیها
برخی منابع نزدیک به حزب عدالت و توسعه تأکید میکنند از آنجا که هدف این سفر فقط برای تقویت روابط با انجمنها و شخصیتهای لبنانی میباشد، نباید آن را سیاسیسازی کرد؛ چرا که بلال اردوغان سمت رسمی دولتی نداشته و بیشتر در سازمانهای جامعه مدنی فعالیت میکند. با این حال، اکثر تحلیلها معتقدند که با توجه به جایگاه بلال اردوغان بهعنوان پسر رئیسجمهور و جانشین بالقوه سیاسی، حضور هیئت تجاری و برنامههای گسترده تنظیمشده، این سفر را عملاً به بخشی از راهبرد ترکیه برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیک خود در لبنان و منطقه تبدیل کرده است. برخی گروههای مسیحی در لبنان نسبت به این سفر ابراز نگرانی کردهاند. با توجه به شرایط حال حاضر لبنان، منطقه و همچنین اخبار و تحلیلهای صورتگرفته، میتوان اهداف سیاسی این سفر را در ابعاد ذیل مورد بررسی قرار داد:
پر کردن خلأ رهبری سیاسی سنی لبنان
پس از برکناری حریری، نخستوزیر پیشین لبنان، عربستان که حامی سنتی رهبری سنی لبنان بود، پس از حریری، رهبری جایگزین انتخاب نکرده و حتی حمایت سیاسی و توسعهای خود را از محافل سنی کاهش داد. بر اساس گزارش روزنامه الاخبار، میان آنکارا و بیروت تماسهای بسیار مهمی درباره بازگشت سعد حریری به سیاست انجام شده است. همچنین تأکید شده است که ترکیه نسبت به حریری نزدیکی ویژهای احساس میکند و به دستور رئیسجمهور اردوغان، بهطور مستمر با رهبری جنبش المستقبل در تماس است. البته با توجه به شرایط منطقه و تلاش ترکیه در راستای گسترش روابط با عربستان، رضایت و هماهنگی این کشور برای ترکیه شرط خواهد بود.
ایجاد موازنه در برابر جهتگیری منطقهای رئیسجمهور لبنان
ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان، مجموعهای از اقداماتی از جمله توافق مرزهای دریایی با قبرس جنوبی، سفر به آتن و اتحاد استراتژیک با یونان، گرایش به امارات، هند و پیوستن به کریدور اقتصادی هند ـ خاورمیانه ـ اروپا را در پیش گرفته که نشان از اتحاد این کشور با رقبای منطقهای ترکیه میباشد.
تثبیت جایگاه ترکیه در ترتیبات امنیتی پس از یونیفل
بر اساس تصمیم شورای امنیت سازمان ملل، نیروهای صلحبان تحت نظر این سازمان طی سال ۲۰۲۷ میلادی بهتدریج از این کشور خارج خواهند شد. ترکیه در نظر دارد جایگزین این نیروها در لبنان شود. حتی اردوغان در سفر تیرماه سال جاری ژوزف عون به ترکیه بهطور آشکار تمایل خود را برای این حضور اعلام کرده بود. اردوغان پیشتر هم گفته بود ترکیه مایل است در تمامی طرحهای حمایت از امنیت و حاکمیت لبنان مشارکت کند. در واقع ترکیه خود را بهعنوان گزینهای برای پر کردن خلأ امنیتی معرفی میکند.
باز کردن کانال ارتباط با محور مقاومت
بر اساس اطلاعات برخی رسانهها، در برنامهریزیهای سفر، بازدید از جنوب لبنان نیز در حال بررسی است. این سفر به منطقهای است که حزبالله و امل مدتها بر آن تسلط داشته و دارند. حتی مطرح میشود که احتمال دیدار بلال اردوغان با حزبالله وجود دارد.
غ
نظرات خوانندگان