شبکه 12 اسرائیل: جمهوری آذربایجان در حال فاصله گرفتن از ماست!
دکتر هی ایتان کوهن یانروجاک، متخصص امور ترکیه در مرکز موشه دایان دانشگاه تلآویو و مؤسسه استراتژی و امنیت قدس، در تحلیل این وضعیت توضیح میدهد که آذربایجان تلاش میکند «بیش از حد واکنش نشان ندهد» و در چارچوب کمکهای بشردوستانه و قوانین بینالمللی عمل کند، اما مسیر کلی باکو کاملاً مشخص است. یانروجاک تأکید دارد که باکو خود را با آنکارا همسو میکند، روابط خود را با فلسطینیها تقویت مینماید و به روشنی اعلام کرده است که اگر جمهوری آذربایجان مجبور شود بین ترکیه و اسرائیل یکی را انتخاب کند، تمایل آن به وضوح به سمت ترکیه خواهد بود.
اندیشکده زاویه – رخدادها و اخبار مهم: شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی در مقالهای هشداردهنده که روی صفحه اصلی وبگاه خود منتشر کرده، اعلام کرد که جمهوری آذربایجان روزبهروز از اسرائیل دورتر میشود و فضای سیاسی باکو دستخوش تغییراتی اساسی شده است که پیامدهای مستقیمی بر روابط امنیتی و تسلیحاتی دو کشور دارد.
تغییر در روابط راهبردی دیرینه
روابط امنیتی میان اسرائیل و جمهوری آذربایجان سالها به عنوان الگویی موفق از همکاریهای راهبردی مبتنی بر منافع مشترک شناخته میشد که عمدتاً بر هماهنگی نزدیک میان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، استوار بود. با این حال، این رسانه اسرائیلی تأکید دارد که فضای باکو در ماههای اخیر به طور محسوسی تغییر کرده است. در کنار پیشبرد مذاکرات درباره توافقات استراتژیک، اسرائیل خود را در معرض انتقادهای تند شریک مسلمان خود میبیند. باکو به تشکیلات خودگردان فلسطین نزدیکتر شده و لحن انتقادی خود را نسبت به اقدامات نظامی اسرائیل در غزه و سوریه افزایش داده است.
کاهش خرید تسلیحات؛ زنگ خطری برای صنایع نظامی اسرائیل
این تغییر رویکرد تنها به سطح دیپلماتیک محدود نشده و صنایع نظامی اسرائیل نیز آن را به خوبی احساس کردهاند. بر اساس این گزارش، خریدهای تسلیحاتی باکو از تلآویو رو به کاهش است و این در حالی رخ میدهد که رقابت جهانی برای فروش محصولات نظامی به شدت تشدید شده و رقبای بینالمللی به دنبال پر کردن خلأ احتمالی ناشی از فاصلهگرفتن آذربایجان از اسرائیل هستند. هرچند باکو رسماً از اظهارنظر گسترده درباره استفاده از محصولات امنیتی اسرائیل خودداری میکند، اما در مواردی که اعتراض داشته، محتاطانه اما شفاف موضع خود را اعلام کرده است. برای نمونه، بلافاصله پس از تصمیم اسرائیل برای به رسمیت شناختن نسلکشی ارامنه، جمهوری آذربایجان محکومیت شدیدی صادر کرد و عملاً روند به رسمیتشناسی رسمی در کنست را متوقف ساخت.
همراستایی راهبردی با ترکیه؛ انتخاب نهایی باکو
دکتر هی ایتان کوهن یانروجاک، متخصص امور ترکیه در مرکز موشه دایان دانشگاه تلآویو و مؤسسه استراتژی و امنیت قدس، در تحلیل این وضعیت توضیح میدهد که آذربایجان تلاش میکند «بیش از حد واکنش نشان ندهد» و در چارچوب کمکهای بشردوستانه و قوانین بینالمللی عمل کند، اما مسیر کلی باکو کاملاً مشخص است. یانروجاک تأکید دارد که باکو خود را با آنکارا همسو میکند، روابط خود را با فلسطینیها تقویت مینماید و به روشنی اعلام کرده است که اگر جمهوری آذربایجان مجبور شود بین ترکیه و اسرائیل یکی را انتخاب کند، تمایل آن به وضوح به سمت ترکیه خواهد بود. این گزاره نشاندهنده تغییر عمیق در محاسبات راهبردی باکو تحت تأثیر پیوندهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی با ترکیه و نیز فشارهای افکار عمومی است.
شکاف میان دولت و افکار عمومی در آذربایجان
نکته قابل توجه دیگر، شکاف عمیق میان دولت و افکار عمومی در جمهوری آذربایجان است. در حالی که مقامات ارشدی مانند حاجیاف لحنی محتاطانه و دیپلماتیک اتخاذ کرده و از پرداختن به مسائل حساس خودداری میکنند، انتقاد از فعالیتهای نظامی اسرائیل به وضوح در رسانههای محلی و شبکههای اجتماعی شنیده میشود. این فضا نشاندهنده افزایش همدردی عمومی با ترکیه و فلسطین و کاهش محبوبیت اسرائیل در میان مردم آذربایجان است که خود عاملی فشارآور بر دولت علیاف برای تعدیل روابط با تلآویو محسوب میشود.
نگرانی مقامات نظامی اسرائیل از آینده
یک مقام ارشد در صنعت نظامی اسرائیل در گفتوگو با این رسانه اعتراف کرده است: «ما انتقادات مودبانهای را از مقامات ارشد آذربایجان میشنویم. در حال حاضر، این انتقادات حاشیهای به نظر میرسد، اما پیشبینی اینکه این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، دشوار است.» این اظهارات حاکی از نگرانی عمیق نهادهای امنیتی و نظامی اسرائیل از آینده روابط با یکی از مهمترین متحدان مسلمان خود است؛ نگرانیای که در سایه تشدید تنشهای منطقهای و نزدیکی بیسابقه باکو به آنکارا، هر روز رنگ واقعیت بیشتری به خود میگیرد و آینده همکاریهای دفاعی دو کشور را با ابهام جدی مواجه ساخته است.
