سقوط جایگاه صادراتی ترکیه در 2025 و افزایش واردات تا 365 میلیارد دلار

آمارهای سازمان تجارت جهانی نشان می دهد ترکیه در سال 2025 با صادرات 273.4 میلیارد دلار دو رتبه سقوط کرد و به جایگاه 31 جهان رسید. همزمان واردات این کشور با ثبت 365.4 میلیارد دلار ترکیه را در رتبه 22 واردکنندگان قرار داد. سهم ترکیه از صادرات جهانی 1.1 درصد و از واردات 1.4 درصد اعلام شده است.

اندیشکده زاویه: انتشار تازه‌ترین داده‌های سازمان تجارت جهانی نشان می‌دهد عملکرد تجارت خارجی ترکیه در سال 2025 با وجود رشد اسمی صادرات، از منظر جایگاه جهانی و توازن واردات و صادرات با نشانه‌های ضعف همراه بوده است. ترکیه در رتبه‌بندی صادرکنندگان دو پله سقوط کرده و همزمان واردات بالاتر، فشار کسری تجارت خارجی را تشدید کرده است.

آمارهای کلیدی تجارت خارجی ترکیه در سال 2025

بر اساس داده‌های WTO، ترکیه در سال 2025 با واردات 365.4 میلیارد دلار در رتبه 22 جهان قرار گرفت. در مقابل، صادرات این کشور با 273.4 میلیارد دلار به رتبه 31 جهان رسید و ترکیه در میان 50 صادرکننده برتر، دو رتبه سقوط کرد و از رتبه 29 به 31 رفت. سهم ترکیه از صادرات جهانی 1.1 درصد و سهم آن از واردات جهانی 1.4 درصد اعلام شده است.

در مقایسه سالانه، صادرات ترکیه از 261.8 میلیارد دلار در 2024 به 273.4 میلیارد دلار در 2025 افزایش یافت که معادل رشد 4.4 درصدی است؛ با این حال این رشد از میانگین رشد صادرات جهانی 7.2 درصد عقب ماند. در همین سال، صادرات جهانی با 7.2 درصد افزایش به 25.6 تریلیون دلار رسید.

جایگاه ترکیه در واردات جهانی و رقابت منطقه‌ای

ترکیه در سال 2025 در جایگاه 22 واردکننده بزرگ جهان قرار گرفت؛ لهستان یک رتبه بالاتر از ترکیه ایستاد و امارات متحده عربی درست پایین‌تر از آن قرار گرفت. واردات امارات با کاهش 18.4 درصدی از 444.7 میلیارد دلار به 362.8 میلیارد دلار رسید و فاصله آن با ترکیه کمتر شد. در همین دوره، واردات ترکیه 6.2 درصد افزایش یافت؛ رشدی که از افزایش واردات فرانسه (4.9 درصد)، کانادا (1.7 درصد)، ژاپن (1.8 درصد) و بلژیک (3.4 درصد) بیشتر بود.

شرکای اصلی وارداتی ترکیه و تغییرات سالانه

چین همچنان بزرگترین مبدا واردات ترکیه در سال 2025 بود. واردات از چین با 10.3 درصد افزایش به 49.6 میلیارد دلار رسید.

واردات از روسیه که در رتبه دوم قرار داشت، با 3.7 درصد کاهش به 42.4 میلیارد دلار رسید.

در میان شرکای اروپایی، واردات از آلمان با 11.2 درصد افزایش به 30.1 میلیارد دلار رسید. واردات از آمریکا نیز با 11.4 درصد افزایش به 18 میلیارد دلار بالغ شد.

شدیدترین افزایش واردات مربوط به سوئیس بود؛ واردات از سوئیس با 40.8 درصد رشد به 15.7 میلیارد دلار رسید. در مقابل، واردات از ایتالیا 18.5 درصد کاهش یافت. همچنین واردات از امارات متحده عربی با 16 درصد افزایش به 20.9 میلیارد دلار رسید و از رشد نزدیک به دو رقمی واردات از کره جنوبی و اسپانیا نیز گزارش شده است.

اقلام اصلی وارداتی ترکیه و تمرکز بر انرژی و نهاده‌های صنعتی

طبق داده‌های ارائه‌شده، در ساختار واردات ترکیه در سال 2025، انرژی و نهاده‌های صنعتی در صدر قرار داشتند. سوخت‌های معدنی با 62.4 میلیارد دلار بیشترین سهم را ثبت کردند و پس از آن ماشین‌آلات با 41.6 میلیارد دلار و همچنین بخش خودرو جایگاه بالایی داشتند.

در جزئیات، حجم واردات در بخش‌های خودرو (36.8 میلیارد دلار)، الکترونیک (29.9 میلیارد دلار) و فلزات گرانبها (28.1 میلیارد دلار) قابل توجه بوده است. همچنین در سال 2025، اقلامی مانند فلزات گرانبها (22.2 میلیارد دلار)، آهن و فولاد (15.6 میلیارد دلار)، پلاستیک و محصولات پلاستیکی (8.9 میلیارد دلار)، مواد شیمیایی آلی (7.7 میلیارد دلار)، ابزارهای نوری پزشکی و دقیق (7.5 میلیارد دلار) و مس و مصنوعات مسی (7.5 میلیارد دلار) از بالاترین سطوح واردات برخوردار بودند.

در بخش واردات از چین، «محصولات الکتریکی» با مجموع 12.7 میلیارد دلار بیشترین حجم را داشتند و پس از آن «راکتورهای هسته‌ای دیگ‌های بخار ماشین‌آلات و تجهیزات مکانیکی و قطعات آنها» با 11.6 میلیارد دلار و «محصولات خودرو» با 3.2 میلیارد دلار قرار گرفتند.

در واردات از روسیه نیز «سوخت‌های معدنی» با 29.8 میلیارد دلار در صدر بود و پس از آن «آهن و فولاد» با 3.4 میلیارد دلار و «غلات» با 1.3 میلیارد دلار قرار داشتند.

جمع‌بندی

مجموع داده‌ها نشان می‌دهد ترکیه در سال 2025 با وجود افزایش عددی صادرات، از نظر رتبه جهانی صادرات عقب‌نشینی کرده و رشد صادراتش از میانگین جهانی کمتر بوده است. در سوی دیگر، حجم بالای واردات به‌ویژه در حوزه انرژی و کالاهای صنعتی، فشار بر تراز تجاری و کسری تجارت خارجی را تقویت کرده و تصویر کلی تجارت خارجی ترکیه را شکننده‌تر کرده است.