مأموریت کاردار جدید اسرائیل در ترکیه چیست؟
آیا اعزام کاردار جدید اسرائیل به آنکارا پس از یک دوره تنش بیسابقه، نشانه چرخش دیپلماتیک و احیای روابط دوجانبه است؟ با استقرار جوئل لیون، دیپلمات کهنهکار تلآویو در پایتخت ترکیه، معادلات ژئوپلیتیکی شامات وارد مرحله تازهای شده است. در شرایطی که کانون اختلافات از پرونده فلسطین به رقابت بر سر معماری امنیتی سوریه منتقل شده، مأموریت اصلی این فرستاده ارشد در مهار اصطکاکهای منطقهای و مدیریت بحران چه خواهد بود؟
اندیشکده زاویه – رخدادها و اخبار مهم: اعزام «جوئل لیون» بهعنوان کاردار جدید رژیم صهیونیستی به آنکارا و تسلیم استوارنامه وی به وزارت امور خارجه ترکیه، نخستین اقدام علنی دیپلماتیک تلآویو پس از تخلیه کامل سفارتخانه در پاییز ۲۰۲۳ به شمار میرود. گرچه این اقدام در گام نخست بهمعنای تنزل سطح نمایندگی از «سفیر» به «کاردار» است، اما ناظران منطقهای آن را سیگنالی آشکار برای بازگشایی کانالهای تماس سطحبالا و گامی مقدماتی جهت مهار اصطکاکهای امنیتی میان دو طرف ارزیابی میکنند.
سوابق پیچیده جوئل لیون که پیشینه فعالیتهای اطلاعاتی، خاخامی، مدیریت پروندههای هولوکاست و تصدی سفارت در اوکراین و ارمنستان را در کارنامه دارد، حکایت از وزانت این انتصاب دارد. این تحول دیپلماتیک در شرایطی رقم میخورد که میدان سوریه به کانون اصلی اصطکاک میان آنکارا و تلآویو تبدیل شده است؛ بهویژه پس از حمله هوایی اخیر جنگندههای اسرائیلی به پایگاه ابوالظهور ادلب در نزدیکی مرز ترکیه که با میانجیگری و رایزنیهای تام باراک، فرستاده واشنگتن، از تصاعد میدانی آن جلوگیری شد.
در این میان، مختصات ژئوپلیتیکی روابط دو طرف دگرگونی محسوسی یافته است؛ در حالی که پیشتر موضوع فلسطین و پیوند آنکارا با حماس محور تنشها بود، اکنون تمرکز اصلی بر معماری امنیتی آینده سوریه، مهار نفوذ فرامرزی و جلوگیری از درگیری مستقیم است. دستگاه دیپلماسی ترکیه با هدایت هاکان فیدان و حتی با بهرهگیری از ظرفیت باکو، رویکردی عملگرایانه را در پیش گرفته و به موازات پیشبرد منافع خود در شامات، کانالهای مهار بحران با اسرائیل را حفظ کرده است.
در محافل راهبردی تلآویو نیز بر سر اینکه ترکیه شریک، رقیب یا تهدیدی نوظهور است اختلافنظر عمیقی وجود دارد؛ با این حال، بازگشت لیون به آنکارا نشان میدهد کابینه نتانیاهو در وضعیت شکننده کنونی، حفظ پیوند دیپلماتیک با ترکیه را گزینهای حیاتی برای مدیریت موازنه قوا در منطقه میداند.
