حمله تند ماکرون به روسیه؛ تأکید بر بازگشایی مرزها و پایان نفوذ سنتی مسکو در قفقاز

رئیس‌جمهور فرانسه در اجلاس «گفت‌وگوی ایروان» با انتقاد شدید از سیاست‌های روسیه، خواستار پایان دادن به «توهم» حمایت مسکو از ارمنستان شد و بر ضرورت بازگشایی مرزهای مسدود قفقاز جنوبی برای تبدیل این منطقه به شاهراه ترانزیتی میان اروپا و آسیا تأکید کرد.

اندیشکده زاویه: امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در سخنرانی خود در نشست مجمع دیپلماتیک «گفت‌وگوی ایروان» با انتقادهای شدید از سیاست‌های مسکو، بر لزوم بازگشایی مرزهای قفقاز جنوبی و احیای نقش راهبردی این منطقه تأکید کرد. او تلاش کرد رویکرد جدید فرانسه و غرب در قبال قفقاز جنوبی را تشریح کند؛ رویکردی که از دید وی با هدف تبدیل این منطقه به محور ارتباطی و ترانزیتی میان اروپا، آسیا و خاورمیانه دنبال می‌شود. این سخنان با استقبال مقامات ارمنی همسو با غرب همراه شد.

قفقاز جنوبی به‌عنوان چهارراه ژئوپلیتیک

ماکرون در بخشی از سخنرانی خود با اشاره به جایگاه ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک قفقاز جنوبی اظهار کرد که این منطقه نباید به عرصه رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شود. وی گفت قفقاز جنوبی می‌تواند نقش سنتی خود را به‌عنوان پل ارتباطی میان اروپا، آسیا و خاورمیانه بازیابد و در قالب «کریدور میانی» به یک چهارراه واقعی ترانزیتی تبدیل شود. او تأکید کرد که دستیابی به این چشم‌انداز، نیازمند بازگشایی کامل مرزهاست.

دعوت به بازگشایی مرزها و عادی‌سازی روابط

رئیس‌جمهور فرانسه ضمن قدردانی از رویکرد دولت فعلی ارمنستان، از کشورهای همسایه این کشور نیز خواست تا برای عادی‌سازی روابط و گشودن مرزها اقدام کنند. او با نقل قولی از هِرانت دینک، روزنامه‌نگار فقید ارمنی‌تبار ترکیه، موضوع «شکستن قفل‌های تاریخی» میان ملت‌های منطقه را مطرح کرد و خواهان بازگشایی مرزهای ارمنستان با جمهوری آذربایجان، ترکیه و گرجستان شد. ماکرون همچنین از برخی گام‌های اخیر باکو و ایروان در تسهیل تبادل کالا و ارتباطات استقبال کرد و آن را آغاز مسیری طولانی دانست.

موضع‌گیری علیه سیاست‌های روسیه

بخش مهمی از سخنان ماکرون به نقد سیاست‌های روسیه در قفقاز جنوبی اختصاص داشت. او با اشاره به جنگ سال 2020 در قره‌باغ ادعا کرد تصور تکیه‌پذیری کامل ارمنستان بر روسیه واقعیت نداشته است. وی مدعی شد که تحولات آن دوره نشان داده است اتکای مطلق به حمایت خارجی نمی‌تواند ضامن امنیت و ثبات باشد. ماکرون همچنین از ارمنستان خواست مسیر «دموکراتیک و مستقل» خود را که از سال 2018 آغاز کرده، ادامه دهد.

تأکید بر الگوی‌سازی ارمنستان در منطقه

رئیس‌جمهور فرانسه در پایان سخنان خود، دولت فعلی ارمنستان را نمونه‌ای برای دیگر کشورهای منطقه دانست و ابراز امیدواری کرد که روند بازگشایی مرزها، صلح پایدار و همکاری‌های منطقه‌ای با سرعت بیشتری پیش رود. او تأکید کرد تحقق کامل کریدور راهبردی میان آسیای مرکزی، اروپا و خاورمیانه نیازمند تقویت روابط مسالمت‌آمیز میان کشورهای قفقاز جنوبی است.

زمینه طرح اظهارات

این سخنان در شرایطی مطرح می‌شود که مقامات روسیه پیش از این بارها نسبت به تلاش‌های غرب برای افزایش نفوذ در قفقاز جنوبی هشدار داده‌اند.