Savunma iş birliği, nükleer enerji ve teknoloji: Ankara-Seul arasında yükselen ekonomik ittifakın temel eksenleri
Erdoğan’ın Güney Kore ziyareti: Stratejik hedefler ve bölgesel sonuçlar

Zaviye Enstitüsü: Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2-4 Kasım 2026 tarihlerinde Güney Kore’ye gerçekleştirdiği son ziyaret ve bu ülkenin Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung ile görüşmesi, Erdoğan’ın 2018’den bu yana Güney Kore’ye yaptığı ilk ziyaret oldu. Ziyaret, büyük güçler arasındaki rekabetin, tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılmasının, stratejik teknolojilerin öneminin ve ekonominin güvenlikle artan bağının devletler arasındaki iş birliği modelini dönüştürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Bu açıdan Ankara ile Seul arasındaki yakınlaşma, iki sanayi ve bölge gücünün karmaşık ve rekabetçi bir ortamda ekonomik, teknolojik ve jeopolitik kapasitelerini genişletme çabasına işaret ediyor.
Daha fazla okuyun: Orta Koridor; Türkiye’nin Avrasya ticaretine yaptığı 30 milyar dolarlık bahis
Jeopolitik mantık; iki stratejik bölgenin birbirine bağlanması
Türkiye ve Güney Kore, aralarındaki coğrafi mesafeye rağmen birbirini tamamlayan özgün konumlara sahip. Türkiye, Avrupa, Batı Asya ve Karadeniz’in kesişiminde yer alırken Güney Kore, Doğu Asya’da teknoloji ve sanayinin başlıca aktörlerinden biri. Türkiye’nin NATO üyeliği ve Güney Kore’nin ABD ile güvenlik ittifakı da iki ülke arasında iş birliği için zemin oluşturuyor.
Bu çerçevede Seul ile ilişkilerin geliştirilmesi, Ankara açısından Batı ile bağlarda kopuşa gitmeksizin ekonomik ve teknolojik ortaklarını çeşitlendirme politikasının bir parçası olarak değerlendirilebilir. Güney Kore açısından ise Türkiye, Avrupa, Orta Doğu, Orta Asya ve Afrika pazarlarına erişim için bir merkez işlevi görebilir. Dolayısıyla iki ülke arasındaki iş birliği yalnızca ticari çıkarlara dayanmıyor; aynı zamanda bölgeler arası ortaklıklardan oluşan bir ağın şekillendirilmesi potansiyelini de taşıyor.
Nükleer enerji; yeni iş birliğinin belirleyici ekseni
Görüşmelerin en önemli başlıklarından biri, Kore şirketlerinin Karadeniz kıyısındaki Sinop nükleer santralinin inşasına muhtemel katılımıydı. Seul’ün resmî açıklamasına göre taraflar, teknik müzakerelerdeki ilerlemeyi gözden geçirirken nükleer enerji projelerinin finansmanında iş birliğine ilişkin bir mutabakat zaptı imzaladı. Bu anlaşma, Kasım 2025’te varılan nükleer enerji mutabakatının devamı niteliğinde.
Bu konunun Türkiye açısından stratejik önemi, enerji ithalatına bağımlılığın azaltılmasında, teknoloji tedarikçilerinin çeşitlendirilmesinde ve yabancı sermayenin çekilmesinde yatıyor. Güney Kore ise uluslararası nükleer santral pazarındaki konumunu güçlendirmeye çalışıyor. Bununla birlikte, finansman mutabakatının imzalanması, inşaat sözleşmesinin kesinleştiği anlamına gelmiyor; finansman, elektrik üretim maliyeti ve teknik koşullara ilişkin meseleler hâlâ belirleyici olmayı sürdürüyor.
Daha fazla okuyun: Türkiye neden toryum reaktörlerinin peşinde?
Savunma sanayii; ikili iş birliğinden üçüncü ülke pazarlarına geçiş
Savunma iş birliği, bu ziyaretin ikinci ana sütunuydu. İki ülkenin Fırtına obüsü ve Altay tankı projelerindeki ortaklık deneyimi, yeni iş birliklerinin geliştirilmesi için bir altyapı oluşturdu. İki ülkenin liderleri ortak üretimin artırılması, teknoloji transferi ve geliştirilmesi ile savunma ekipmanlarının üçüncü ülkelere ortak ihracatı ihtimalinin değerlendirilmesi üzerinde durdu.
Stratejik açıdan Türkiye, askerî sanayi alanındaki yerli kapasitesini güçlendirmeyi ve ihracat kapasitesini geliştirmeyi hedefliyor; Güney Kore ise Ankara ile iş birliği aracılığıyla yeni savunma müşterileri ağlarına erişebilir. Bununla birlikte bu iş birliğinin başarısı, teknoloji ihracatına ilişkin kısıtlamalara, şirketler arasındaki rekabete ve iki ülkenin güvenlik çıkarlarının uyumuna bağlı olacak.
Ekonomi ve teknoloji; sanayi ortaklığına doğru ilerleyiş
İkili ticaretin yaklaşık 11 milyar dolardan 15 milyar dolara çıkarılması hedefi, serbest ticaret anlaşmasının gözden geçirilmesi ve yatırım önündeki engellerin kaldırılması da görüşmelerin diğer başlıkları arasındaydı. Bilim ve inovasyon, doğal kaynaklar ve madencilik, enerji ve nükleer finansman alanlarında dört mutabakat zaptı imzalandı. Yapay zekâ, biyoteknoloji, ileri malzemeler ve kritik mineraller alanlarındaki iş birliği de gündeme alındı.
Bu gelişmeler, Ankara’nın emtia ticaretine dayalı ilişkilerden, daha yüksek katma değerli üretim zincirlerinde ortaklığa geçmeye çalıştığını gösteriyor. Seul açısından da Türkiye, pazarların ve tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi sürecinde önemli bir sanayi ve lojistik ortağı olabilir. Bununla birlikte ticari dengesizlik ve yatırım engelleri, bu hedeflerin gerçekleştirilmesinin önündeki başlıca zorluklar arasında yer alıyor.
Bölgesel yansımalar
Bu ziyaret siyasi düzeyde de önem taşıyor. Erdoğan’ın Seul’ün Kuzey Kore’ye yönelik yaklaşımına verdiği destek ve tarafların Orta Doğu ile Ukrayna meseleleri hakkında istişareleri sürdürme konusunda anlaşması, ekonomik ve sanayi ortaklığına diplomatik bir boyut ekleme çabasını gösteriyor.
İran açısından Türkiye ile Güney Kore arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin iki muhtemel sonucu bulunuyor: Birincisi, Türkiye’nin teknolojik ve sanayi kapasitesinin güçlenmesi ve ülkenin bölgesel pazarlardaki rekabet gücünün artması; ikincisi ise yatırım ve ticaret modellerini etkileyebilecek Asya merkezli iş birliği ağlarının genişlemesi. Bununla birlikte, mevcut bazı görüşlerin aksine bu süreç zorunlu olarak İran’a karşı bir ittifakın oluştuğu anlamına gelmiyor; böyle bir yorum, toplantıya ilişkin açıklanan bulgularla bağdaşmıyor.
Sonuç
Erdoğan’ın Seul ziyaretini, Türkiye ile Güney Kore arasındaki ilişkilerin geleneksel ekonomik iş birliğinden enerji, savunma, teknoloji ve diplomasi alanlarında çok katmanlı bir ortaklığa doğru kademeli ilerleyişinin bir göstergesi olarak değerlendirmek mümkündür. Ziyaretin önemi, imzalanan anlaşmaların sayısından ziyade Güney Kore’nin sanayi kapasitesi ile Türkiye’nin jeopolitik konumu ve bölgesel pazarının bir araya getirilmesinde yatmaktadır.
Dolayısıyla ziyaret sonuçlarının değerlendirilmesinde temel ölçüt, mutabakat zabıtlarının uygulamaya dönük sözleşmelere, gerçek yatırımlara ve ortak projelere dönüştürülmesi olacaktır. İran’ın dış politikası açısından bu gelişmelerin izlenmesi ve Asyalı aktörlerle teknolojik ve sanayi alanlarında iş birliği fırsatlarının belirlenmesi, ülkenin bölgesel jeoekonomik ortamda rekabetçi konumunu koruması bakımından önem taşımaktadır.
M
Okur yorumları