سقوط ۸۰ درصدی کمکهای نظامی آمریکا: از تعلیق ۱۶ میلیارد دلاری تا رد درخواست ۳۰۰ موشک پاتریوت
اسناد داخلی کنگره آمریکا نشان میدهد حجم تسلیحات ارسالی به اوکراین در سال ۲۰۲۶ به یکپنجم میانگین دوران بایدن کاهش یافته است. با توقف ارسال از انبارهای پنتاگون و بلاتکلیفی ۱۶ میلیارد دلار اعتبار مصوب، کییف با بحران تأمین تجهیزات روبروست. امتناع ترامپ از تأمین اضطراری ۳۰۰ موشک پاتریوت و محدودیت ظرفیتهای تولیدی آمریکا، چشمانداز آینده میدان نبرد را در هالهای از ابهام فرو برده و واشنگتن را به سوی خروج تدریجی سوق داده است.
اندیشکده زاویه: بر اساس گزارشهای داخلی کنگره آمریکا که خبرگزاری «نوستی» به آن دست یافته، حجم تسلیحات نظامی ارسالی آمریکا به اوکراین در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، به حدود یکپنجم میانگین دوره ریاستجمهوری جو بایدن کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش، از مارس ۲۰۲۲ تا دسامبر ۲۰۲۴، آمریکا حدود ۴۳.۴ میلیارد دلار کمک نظامی در اختیار کییف قرار داد که شامل ۳۲.۲۵ میلیارد دلار از ذخایر پنتاگون و ۱۱.۱۵ میلیارد دلار از طریق برنامه «ابتکار کمک امنیتی به اوکراین» (USAI) بود. در آن دوره، ارزش متوسط ماهانه ارسال تسلیحات حدود ۱.۲۸ میلیارد دلار برآورد میشد.
پس از تغییر دولت در کاخ سفید، ارسال تسلیحات از انبارهای وزارت دفاع آمریکا به کلی متوقف شد و آخرین بسته از این نوع در ۹ ژانویه ۲۰۲۵ اعلام گردید. از ابتدای سال ۲۰۲۶، تأمین مالی صرفاً از طریق قراردادهای پیشین برنامه USAI ادامه یافت که طی سه ماه، مجموعاً ۷۹۷ میلیون دلار (متوسط ۲۶۶ میلیون دلار در ماه) به پیمانکاران پرداخت شد؛ رقمی که نشاندهنده کاهش حدود پنجبرابری نسبت به دوران بایدن است.
۴۰ درصد قراردادهای تسلیحاتی هنوز اجرا نشده است
بررسی اسناد کنگره نشان میدهد از مجموع ۳۹.۶ میلیارد دلار بودجهی مصوب در قالب برنامههای USAI و تأمین مالی نظامی خارجی (FMF)، آمریکا حدود ۲۳.۵ میلیارد دلار به پیمانکاران پرداخت کرده، اما بیش از ۱۶.۱ میلیارد دلار (معادل ۴۱.۳ درصد) همچنان پرداخت نشده است؛ چرا که تسلیحات مربوطه هنوز تولید یا تحویل داده نشدهاند. بخش عمده این مبلغ (حدود ۱۳.۵ میلیارد دلار) مربوط به برنامه USAI و ۲.۶ میلیارد دلار نیز به برنامه FMF اختصاص دارد.
همچنین ظرفیت آمریکا برای انعقاد قراردادهای جدید در چارچوب USAI تقریباً به پایان رسیده و حدود ۹۷ درصد منابع از پیش به قراردادهای جاری اختصاص یافته است. ضمن اینکه در بودجه سال مالی ۲۰۲۷ پنتاگون، هیچ گونه اعتبار جدیدی برای کمک نظامی به اوکراین پیشبینی نشده است.
درخواست موشکهای پاتریوت و چشمانداز تولید
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در اواخر ژوئیه طی دیدار با دونالد ترامپ، خواستار تأمین اضطراری ۳۰۰ موشک سامانه پاتریوت پیش از آغاز زمستان شد، اما ترامپ دستیابی به چنین توافقی را رد کرد. زلنسکی دیروز بار دیگر از شرکای غربی به دلیل عدم تحویل موشکهای موجود در انبارها گلایه کرد.
در همین حال، پنتاگون در ۳ اوت با شرکتهای لاکهید مارتین و نورتروپ گرامن قراردادی بیش از ۳۰ میلیارد دلاری برای افزایش تولید قطعات موشکهای پاتریوت و تاد امضا کرد. با این حال، کارشناسان معتقدند افزایش تولید واقعی تا سالهای ۲۰۲۷-۲۰۲۸ محقق نخواهد شد. همچنین آمریکا در نظر دارد ظرف یک سال آینده، فرماندهی کمکهای نظامی به اوکراین (SAG-U) را به ناتو واگذار کند تا منابع خود را برای سایر اولویتهای جهانی آزاد سازد.
در شرایط کنونی، مکانیسم PURL (تأمین مالی اضطراری از طریق قراردادهای تجاری) همچنان اصلیترین کانال تأمین موشکهای پاتریوت برای اوکراین محسوب میشود.
