رونمایی ترکیه از طرح بلندپروازانه خود برای گسترش راهآهن حجاز به عمان
ترکیه از برنامهای بلندپروازانه برای نوسازی راهآهن تاریخی حجاز و گسترش آن تا عمان پرده برداشت؛ طرحی که با هدف ایجاد کریدور تجاری زمینی جدید و کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی مانند تنگه هرمز دنبال میشود. این پروژه در کنار طرحهایی چون جاده توسعه و کریدور زنگزور، بخشی از راهبرد آنکارا برای تقویت نقش لجستیکی منطقهای است.
اندیشکده زاویه: همزمان با افزایش تلاش زنجیرههای تأمین جهانی برای دستیابی به انعطافپذیری بیشتر، ترکیه روند اجرای مجموعهای از پروژههای بزرگ زیرساختی در حوزه حملونقل را تسریع کرده است.
به گفته عبدالقادر اورالوغلو، وزیر حملونقل و زیرساخت ترکیه، این کشور در حال برنامهریزی برای نوسازی راهآهن تاریخی حجاز و گسترش آن تا عمان است؛ اقدامی که بخشی از یک راهبرد گستردهتر برای ایجاد کریدور تجارت جهانی جایگزین به شمار میرود که تنگه هرمز را دور میزند.
اورالوغلو چشمانداز ترکیه برای احیای راهآهن دوران عثمانی را تشریح کرد و توضیح داد که این مسیر علاوه بر توسعه گردشگری، برای حملونقل مدرن کالا نیز مورد استفاده قرار خواهد گرفت. به گفته او، این طرح در نهایت به ایجاد یک مسیر زمینی راهبردی برای اتصال منطقه به دریای عرب منجر میشود.
وزیر حملونقل ترکیه اعلام کرد که مرحله نخست این پروژه شامل اتصال ترکیه به شهر حلب در شمال سوریه و بهرهگیری از شبکه راهآهن موجود میان حلب، دمشق و اردن خواهد بود. همچنین مذاکرات با مقامات عربستان سعودی درباره مراحل بعدی این طرح همچنان ادامه دارد.
اورالوغلو گفت: «هدف نهایی ما گسترش این خط آهن تا عمان و دسترسی به اقیانوس است. تحقق این هدف میتواند یک مسیر تجاری جایگزین و مهم برای ترافیک دریایی عبوری از تنگه هرمز ایجاد کند.»
تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان محسوب میشود؛ گذرگاهی که بخش قابل توجهی از محمولههای نفت و گاز جهان از آن عبور میکند. کریدور ریلی پیشنهادی با هدف تقویت اتصال منطقهای و فراهم کردن انعطافپذیری بیشتر برای جریان تجارت بینالمللی طراحی شده است.
پیشرفت پروژه جاده توسعه
اورالوغلو همچنین درباره پروژه بلندپروازانه «جاده توسعه» توضیحاتی ارائه داد؛ کریدور حملونقل چندوجهی به طول ۱۲۰۰ کیلومتر که از منطقه خلیج بصره در عراق آغاز شده و تا مرزهای ترکیه امتداد مییابد.
این پروژه که شامل بزرگراهها، خطوط راهآهن، زیرساختهای انرژی و شبکههای ارتباطی است، مرحله طراحی خود را به پایان رسانده و قرار است از طریق مشارکتهای بینالمللی با حضور امارات متحده عربی، قطر، عراق و ترکیه تأمین مالی شود.
با این حال، وزیر تأکید کرد که آغاز عملیات ساختوساز به زمانی موکول خواهد شد که شرایط منطقهای از ثبات بیشتری برخوردار شود.
او گفت: «این پروژه از نظر برنامهریزی کاملاً آماده است و سازوکارهای تأمین مالی بینالمللی نیز در حال شکلگیری هستند. ما پیش از آغاز مراحل اجرایی، منتظر فراهم شدن یک فضای منطقهای مساعدتر هستیم.»
پیشرفتهای کریدور زنگزور
اورالوغلو در ادامه و در توضیح درباره کریدور راهبردی زنگزور ـ که یکی از اجزای اصلی کریدور میانی میان اروپا و آسیا محسوب میشود ـ اعلام کرد که عملیات ساخت در بخش ترکیهای این مسیر آغاز شده است.
به گفته او، مراحل مناقصه خط آهن ۲۲۴ کیلومتری قارص–ایغدیر–آرالیک–دیلوجو به پایان رسیده و کارهای اجرایی اکنون در حال انجام است. در همین حال، فعالیتهای ساختوساز در بخش آذربایجانی این مسیر نیز به مراحل پایانی نزدیک شده است.
وزیر حملونقل ترکیه افزود که آنکارا همچنان تحولات مربوط به عبور این کریدور از خاک ارمنستان را با دقت دنبال میکند؛ مسیری که انتظار میرود ارتباطی کوتاهتر و کارآمدتر با آسیای مرکزی و جهان ترک فراهم کند.
سرمایهگذاری بزرگ ریلی برای استانبول
اورالوغلو همچنین درباره زیرساختهای داخلی ترکیه اعلام کرد که پیشرفت قابل توجهی در برنامههای مربوط به ادغام خط آهن در پل یاووز سلطان سلیم استانبول حاصل شده است؛ پروژهای که با هدف افزایش ظرفیت حمل بار و مسافر ریلی میان اروپا و آسیا طراحی شده است.
وزیر اعلام کرد که تأمین مالی این پروژه از طریق بسته وامی به ارزش ۶.۷۵ میلیارد دلار انجام شده که با حمایت شش مؤسسه مالی بینالمللی و به رهبری بانک جهانی فراهم شده است.
به گفته او، توافقهای اولیه پیشتر امضا شده و انتظار میرود روند مناقصه طی چند روز آینده آغاز شود. همچنین برنامهریزی شده است که عملیات ساختوساز پیش از پایان سال جاری شروع شود.
انتظار میرود این پروژه نقش مهمی در کاهش محدودیتهای فزاینده ظرفیت در خدمات ریلی بینقارهای برای حمل بار و مسافر ایفا کند و همزمان جایگاه ترکیه را به عنوان یک مرکز لجستیکی منطقهای که اروپا، آسیا و خاورمیانه را به یکدیگر متصل میکند، بیش از پیش تقویت کند.
