بحران جانشینی در حزب عدالت و توسعه؛ رأیدهندگان بلال اردوغان را رد کردند
با آغاز فوریه ۲۰۲۶ در ترکیه، موج تازهای از نظرسنجیها فضای سیاسی این کشور را داغ کرده و پرسشهای جدیدی درباره آینده حزب حاکم «عدالت و توسعه» (AKP) و جانشینی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور کنونی، ایجاد کرده است.
اندیشکده زاویه: بر اساس تازهترین دادهها، حزب حاکم با دو تهدید همزمان روبهروست: نخست، بحران رهبری داخلی پیرامون انتقال قدرت درونخانوادگی، و دوم، کاهش حمایت عمومی در آستانه انتخابات سراسری که در برخی نظرسنجیها، با پیشتازی حزب مخالف جمهوریخواه خلق (CHP) همراه است.
رد گسترده بلال اردوغان از سوی افکار عمومی
مطالعه جدید مؤسسه Saros Research که بین ۱۵ تا ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶ و با مشارکت ۷۹۱۲ نفر انجام شده، نشان میدهد که اکثریت قاطع رأیدهندگان با احتمال جانشینی بلال اردوغان، پسر رئیسجمهور، مخالفاند. در پاسخ به این پرسش که «اگر بلال اردوغان رهبر AKP شود، آیا به این حزب رأی میدهید؟»، نتایج چنین بوده است:
- ۸۷.۵٪: «قطعاً خیر»
- ۱۲.۵٪: «قطعاً بله»
این یافتهها با نتایج نظرسنجیهای قبلی از جمله مؤسسه Refleks Data & Research همسو است که بلال اردوغان را با ۱۴.۲٪ در رتبه سوم ترجیح رهبری قرار داده بود، پس از هاکان فیدان وزیر خارجه (۳۳.۴٪) و سلیمان سویلو وزیر کشور پیشین (۳۲.۵٪).
به گفته تحلیلگران، هرچند بلال اردوغان در ماههای اخیر تلاش کرده از طریق حضور در تجمعات مردمی و سازمانهای جوانان وجهه عمومی خود را بهبود دهد، اما رأیدهندگان ترکیه همچنان نسبت به «جانشینی خانوادگی» بدبیناند و آن را تهدیدی برای ساختار سیاسی حزب میدانند.
بنبست آماری میان AKP و CHP
در صحنه کلان انتخاباتی نیز، ترکیب آراء میان دو حزب بزرگ کشور بسیار نزدیک گزارش شده است. ناظران از رقابتی «تنبهتن» میان عدالت و توسعه (AKP) و جمهوریخواه خلق (CHP) سخن میگویند که در آن، اختلافها عموماً در محدوده خطای آماری قرار دارد.
بر اساس نظرسنجیهای جدید، هرچند برخی مؤسسات AKP را اندکی پیشتاز میدانند و برخی دیگر CHP را، اما تحلیلها نشان میدهد که هیچیک از دو اردوگاه از برتری قابلاعتماد برخوردار نیستند و فضای سیاسی ترکیه وارد مرحلهای پیشبینیناپذیر شده است.
جمعبندی
نشانهها حاکی از آن است که ترکیه در آستانه یکی از حساسترین دورههای سیاسی خود در دو دهه اخیر قرار دارد. بحران جانشینی در حزب عدالت و توسعه و کاهش وفاداری سنتی رأیدهندگان، چشمانداز سیاسی این کشور را بیش از هر زمان دیگری مبهم کرده است.
