حسن عبدی در نشست تخصصی اندیشکده زاویه: تبعات جنگ علیه ایران به ترکیه رسید

در نشست تخصصی اندیشکده زاویه و خبرگزاری ابنا با موضوع «ترکیه و جنگ رمضان» در قم، دکتر حسن عبدی کارشناس مسائل ترکیه و قفقاز اظهار داشت: ۱۸ درصد واردات گاز ترکیه از ایران است و جنگ علیه ایران در بلندمدت می تواند امنیت انرژی ترکیه را دچار مشکل کند. این جنگ باعث تغییراتی در بحث های کریدورها می‌شود و نقش ترکیه در این کریدورها بیشتر خواهد شد. این مسئله در رسانه های آذربایجان، بازتاب داشت.

اندیشکده زاویه: نشست تخصصی «ترکیه و جنگ رمضان» به همت اندیشکده زاویه و خبرگزاری ابنا در سالن جلسات این خبرگزاری در قم برگزار شد. در این نشست، دکتر حسن عبدی، کارشناس مسائل ترکیه و قفقاز، به بررسی تأثیرات جنگ رمضان بر ثبات داخلی و منطقه‌ای ترکیه پرداخت.

عبدی در آغاز سخنان خود با اشاره به تبعات جنگ علیه ایران برای کشورهای منطقه اظهار کرد: به دلیل پیوندهای گسترده کشورها با ایران، پیامدهای این جنگ به سرعت به سایر کشورها سرایت می‌کند. این تحولات ابتدا در قالب افزایش حساسیت‌های امنیتی و بروز اختلال در تجارت و سپس در بازتعریف موازنه‌های محلی خود را نشان داد.

وی ادامه داد: ترکیه به‌عنوان یکی از کشورهای مهم منطقه و همسایه ایران، از تبعات جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به‌شدت تأثیر پذیرفته است. موقعیت جغرافیایی ترکیه و عضویت آن در ناتو سبب شده این کشور بیش از برخی دیگر از کشورها تحت فشار قرار گیرد. این تأثیرات در چهار حوزه امنیت، ژئوپولتیک، انرژی و اقتصاد قابل بررسی است. در حوزه امنیت، افزایش تنش‌ها موجب تغییراتی در مرزهای شرقی ترکیه شده و تحرکاتی مانند افزایش پرواز پهپادها، تقویت نیروهای ژاندارمری و سخت‌تر شدن مسیرهای قاچاق مشاهده می‌شود. همچنین سطح همکاری امنیتی ایران و ترکیه برای مقابله با تهدیدات مشترک افزایش یافته است.

این کارشناس مسائل ترکیه و قفقاز افزود: در حوزه ژئوپولتیک، فشارهای آمریکا و ناتو برای اتخاذ موضعی شفاف از سوی ترکیه افزایش یافته و این مسئله سیاست خارجی آنکارا را تحت تأثیر قرار داده است. تحولات مرتبط با سوریه، عراق و قفقاز نیز از دیگر پیامدهای جنگ است که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های ترکیه داشته و به تقویت نقش این کشور در ناتو انجامیده است. افزون بر این، جنگ علیه ایران موجب تغییراتی در جهان عرب شده که بر روابط آنکارا با تهران و منطقه اثرگذار است.

وی با اشاره به وابستگی انرژی ترکیه به ایران تصریح کرد: حدود ۱۸ درصد گاز وارداتی ترکیه از ایران تأمین می‌شود و تداوم جنگ می‌تواند امنیت انرژی این کشور را با چالش روبه‌رو سازد. تغییرات احتمالی در مسیر کریدورها نیز می‌تواند نقش ترکیه در این حوزه را تقویت کند؛ موضوعی که در رسانه‌های آذربایجان بازتاب داشته است.

عبدی همچنین بازارهای داخلی ترکیه را متأثر از جنگ دانست و گفت: آثار این جنگ در حوزه انرژی و بازار سهام نیز مشهود است. با وجود استمرار روابط اقتصادی ایران و ترکیه، صادرات غیرنفتی ایران به ترکیه کاهش یافته و ادامه جنگ می‌تواند روند سرمایه‌گذاری در ترکیه را نیز مختل کند. افزایش ریسک‌های اقتصادی و سرایت سریع تحولات ژئوپولتیک ایران به ترکیه، فشارهای اقتصادی و امنیتی این کشور را تشدید می‌کند.

وی ادامه داد: ترکیه در چهار حوزه امنیت، ژئوپولتیک، انرژی و اقتصاد تحت تأثیر مستقیم جنگ علیه ایران قرار دارد. افزایش هزینه‌های امنیتی، تغییر در سیاست‌های انرژی و دگرگونی توازن‌های منطقه‌ای از جمله پیامدهای این وضعیت است. با این حال، ترکیه به سمت هم‌سویی کامل با هیچ‌یک از طرف‌ها ــ غرب، ایران یا جهان عرب ــ حرکت نمی‌کند و تلاش دارد روابط خود را بدون ایجاد تنش حفظ کند. به‌عنوان نمونه، باوجود تحریم‌ها، کانال‌های اقتصادی با ایران را قطع نکرده و برای کاهش ریسک‌های انرژی به‌دنبال تنوع‌بخشی به مسیرهای تأمین انرژی است.

او در جمع‌بندی پیش‌بینی کرد که ترکیه همچنان نقش «بازیگر میانی» را ایفا کرده و کانال‌های گفت‌وگو با طرف‌های مختلف را حفظ خواهد کرد. مدیریت ریسک در مرزهای شرقی از اولویت‌های سیاست خارجی ترکیه است و این کشور با تقویت نیروهای ژاندارمری در مرز با ایران این روند را ادامه می‌دهد. ترکیه با رویکردی چندلایه و انعطاف‌پذیر در تلاش است تبعات جنگ را کنترل کند، چرا که توانایی ایجاد تنش با هیچ‌یک از طرف‌های درگیر را ندارد.