آیا جنبش اپوزیسیون گرجستان افول کرده است؟
تحولات اخیر در گرجستان نشان میدهد که جنبش اعتراضی طرفدار غرب تا حد زیادی حمایت عمومی را از دست داده و «از نفس افتاده» است. همزمان با کمرنگ شدن تظاهرات خیابانی، دولت با بازداشت چهرههای کلیدی اپوزیسیون و مدیران سابق امنیتی، موضعی قاطع علیه هرگونه تلاش برای تغییر خشونتآمیز قدرت اتخاذ کرده است؛ موضعی که با ترفیعات امنیتی سریع در نهادهای اطلاعاتی تقویت میشود.
اندیشکده زاویه: رویدادهای اخیر گرجستان نشان میدهد که جنبش اعتراضی به رهبری اپوزیسیون طرفدار غرب تا حد زیادی «از نفس افتاده» و حمایت عمومی را از دست داده است. در نتیجه، دولت گرجستان به طور فزایندهای نسبت به سناریوهای «انقلابی» یا تلاشهای فعالان خیابانی برای تصاحب قدرت با زور بیتفاوت شده است و حتی تا آنجا پیش میرود که اجازه چنین تظاهراتی را میدهد.
در ابتدا، وزارت کشور گرجستان اجازه برگزاری اعتراضات در نزدیکی ساختمان پارلمان را تا 9 ژانویه 2026 صادر کرد. این وزارتخانه بعداً راهپیمایی و اعتراض دیگری را که توسط مخالفان برای 27 دسامبر 2025 در تفلیس اعلام شده بود، تأیید کرد.
طبق قوانین جدید، شرکتکنندگان، وزارت امور داخلی را از راهپیماییها از ساختمان اول دانشگاه دولتی تفلیس تا ساختمان پارلمان و همچنین از تالار فیلارمونیک تا پارلمان مطلع کردند. وزارت امور داخلی به راهپیماییها اجازه داد که منحصراً در امتداد پیادهروها حرکت کنند و هنگام عبور از فیلارمونیک، به معترضان دستور داده شد که از معابر زیرزمینی استفاده کنند. در مورد تجمع در پارلمان، به شرکتکنندگان توصیه شد که بدون ایجاد مانع در ترافیک عابران پیاده، روی پلهها تجمع کنند.
شامگاه ۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، در مقایسه با تجمعات و راهپیماییهای یک سال پیش، اعتراض مخالفان به شدت پراکنده بود. پتانسیل اعتراض به وضوح «کاهش یافته بود». در نتیجه، منابع آنلاین مخالفان حتی عکس یا فیلم از این رویداد منتشر نکردند؛ هیچ زاویهای وجود نداشت که بتواند توهم «اعتراض گسترده» را ایجاد کند.
در عین حال، مقامات در حال انجام اقداماتی برای جلوگیری از تلاشهای مکرر برای استفاده از تظاهرات خیابانی برای حمله به ساختمانهای دولتی، همانطور که در ۴ اکتبر ۲۰۲۵ رخ داد، هستند.
در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۵، سرویس امنیت دولتی گرجستان (SSSG)، باچو آخالایا، وزیر دفاع سابق در دوران ریاست جمهوری میخائیل ساکاشویلی را بازداشت کرد و متعاقباً جزئیاتی در مورد هماهنگی اقدامات مخالفان در آن روز منتشر کرد. به گفته لاشا ماغرادزه، معاون اول رئیس SSSG، باچو آخالایا اقدامات مخالفان را در جریان رویدادهای روز انتخابات محلی در ۴ اکتبر ۲۰۲۵ هدایت میکرد.
به طور خاص، صدها ارتباط آنلاین با افراد بازداشت شده در پرونده سازماندهی ناآرامیها – پاتا بورچولادزه، مورتاز زودلاوا و ایراکلی نادیرادزه – ثبت شد. این شامل تماسهایی بود که تنها چند دقیقه قبل از اعلام طرح «تسخیر» کاخ ریاست جمهوری برقرار شده بود. در ۴ اکتبر ۲۰۲۵، هماهنگی به صورت آنلاین از طریق آدرس IP ثبت شده به نام همسر باچو آخالایا انجام شد.
باچو آخالایا طبق بخش ۱ ماده ۲۲۵ قانون جزای گرجستان – سازماندهی و رهبری خشونت گروهی – متهم شد که مجازات آن تا نه سال زندان است.
به این ترتیب، نیروهای انتظامی گرجستان به رهبران اپوزیسیون که هنوز فراری هستند، اعلام کردهاند که تمام ارتباطات و مذاکرات آنها «نظارت»، ردیابی و در صورت لزوم شنود میشود. رهبری جدید سرویس امنیت دولتی گرجستان، به ریاست ماموکا مدینارادزه – که در سپتامبر ۲۰۲۵ مسئولیت را بر عهده گرفت و با موفقیت از کودتای نافرجام در ۴ اکتبر ۲۰۲۵ جلوگیری کرد – رویکردی بدون تحمل نسبت به هر کسی که سعی در سازماندهی تغییر خشونتآمیز قدرت دارد، نشان داده است.
به طور نمادین، در ۲۵ و ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵، با احکام نخست وزیر گرجستان، ایراکلی کوباخیدزه، ماموکا مدینارادزه، رئیس SSSG، دو ترفیع زودهنگام دریافت کرد؛ ابتدا به سروانی و سپس به سرگرد امنیت دولتی. این ترفیعها پس از بازداشت یک چهره سرشناس دیگر رخ داد: گریگول لیلیواشویلی، رئیس سابق SSSG، که به فساد متهم شده بود.
طبق گفته دادستانی، گریگول لیلیواشویلی، در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، از «کلاهبرداران» – کلاهبرداران اینترنتی و مراکز تماس سازمانیافته آنها – محافظت کرده و برای این کار ۱.۳۶۵ میلیون دلار رشوه دریافت کرده است. به این ترتیب، مقامات گرجستان قصد خود را برای اتخاذ موضعی سختگیرانه نه تنها علیه فساد، بلکه علیه «خائنان» داخلی بالقوه نیز نشان دادهاند.
بر کسی پوشیده نیست که مخالفان و حامیان غربی آنها در برنامهریزی «انقلاب» خود، روی جلب نظر رهبری نیروهای امنیتی حساب باز کرده بودند. چنین سناریویی میتواند یا از طریق رشوه یا با فشار آوردن به مقامات از طریق تهدید به افشای فساد آنها رخ دهد. اگر رئیس یک سازمان امنیتی قبلاً به خاطر چشمپوشی از «درآمدهای» غیرقانونی کلاهبرداران رشوه پذیرفته باشد، در این صورت، «خریدن» او در مسائل سیاسی نیز آسانتر خواهد بود.
تحت شرایط جدید – تثبیت حزب حاکم رویای گرجستان و موضع قاطع رهبری جدید نیروهای انتظامی – مخالفان سازماندهی تلاشهای جدید برای “انقلاب” یا کودتا را بسیار دشوار خواهند یافت. در عین حال، اعتراضات “در محدوده مجاز” همچنان برای مخالفان مجاز است. با این حال، همانطور که به وضوح در شامگاه ۲۷ دسامبر ۲۰۲۵ نشان داده شد، حضور در چنین رویدادهایی همچنان رو به کاهش است.
منبع: وبسایت کالیبر
