سرمایهگذاری و ابتکارات زیرساختی رو به رشد چین در آذربایجان
شرکت نفت آذربایجان (سوکار) و شرکت مهندسی سینوپک چین، با امضای یک توافقنامه چارچوب جدید، همکاری خود در حوزههای انرژی، پتروشیمی و فناوریهای مدرن را گسترش میدهند. این گام بلند، بخشی از استراتژی کلان باکو برای تعمیق روابط اقتصادی با پکن و تقویت جایگاه خود به عنوان قطب ارتباطی اوراسیا در ابتکار کمربند و جاده است.
اندیشکده زاویه: اخیراً شرکت نفت آذربایجان (سوکار) و شرکت مهندسی سینوپک یک توافقنامه چارچوب جدید همکاری امضا کردند که بر مشارکت رو به رشد بین باکو و پکن تأکید دارد. این قرارداد پس از دیدار «روشن نجف» رئیس سوکار و «ژانگ شینمین» رئیس شرکت مهندسی سینوپک امضا شد. دو طرف در مورد همکاری در زمینه فرآوری نفت و گاز، پتروشیمی، تحول دیجیتال، گذار انرژی و استفاده از فناوریهای مدرن پالایش گفتگو کردند.
این همکاری با منطق استراتژیک گسترش روابط اقتصادی و تجاری بین آذربایجان و چین همسو است. شرکت سوکار در حال حاضر همکاری موفقی با چندین شرکت چینی، از جمله در زمینه انرژی سبز، دارد.
شرکت مهندسی سینوپک (SEG) یک شرکت مهندسی کلیدی چینی متخصص در بخشهای پتروشیمی و پالایش نفت است. این شرکت طیف کاملی از خدمات – از طراحی و ساخت پروژه گرفته تا مدیریت جامع – را ارائه میدهد و تحت پوشش شرکت پتروشیمی چین (سینوپک)، یکی از بزرگترین شرکتهای بزرگ انرژی جهان، فعالیت میکند.
نمونه کارهای SEG شامل پروژههای متعددی در سراسر آسیا، اروپا، آفریقا و فراتر از آن است که آن را به عنوان یک بازیگر جهانی در بازار مهندسی انرژی قرار میدهد.
طبق دادههای شرکت،SEG دارای بالاترین سطح صلاحیت ملی چین برای پیمانکاری عمومی ساخت و ساز است. این شرکت از استانداردهای پیشرفته بینالمللی مدیریت پروژه برای رقابت مؤثر در بازارهای جهانی استفاده میکند. از سال 2000 میلادی شرکتSEG به طور مشخص 16 پروژه بزرگ در عربستان سعودی، امارات متحده عربی و سایر کشورها را به اتمام رسانده و ۲۸ پروژه دیگر نیز در حال ساخت است.
در سال ۲۰۲۴، ارزش کل قراردادهای جدید خارجی SEG از ۵ میلیارد دلار فراتر رفت که تقریباً ۸۰ درصد بیشتر از سال قبل بوده است. در ماه مه ۲۰۲۵، شرکت مهندسی Sinopec Shanghai، زیرمجموعه آن، قراردادی ۴ میلیارد دلاری با شرکت Tecnimont SpA ایتالیا برای ساخت یک کارخانه پلی اتیلن در آستانه با ظرفیت تولید سالانه ۱.۲۵ میلیون تن به عنوان بخشی از پروژه «Silleno» امضا کرد.
همکاری سوکار با شرکتهای چینی سابقهای طولانی دارد. در سال ۲۰۱۸، سوکار یک سرمایهگذاری مشترک با شرکت BGP Incزیرمجموعه شرکت ملی نفت چین، تأسیس کرد .
در ژوئن ۲۰۲۳، شرکت سوکار (SOCAR) قرارداد دیگری با شرکت گروه بینالمللی انرژی چین (China Energy International Group Co) امضا کرد که بر انرژیهای تجدیدپذیر، پتانسیل انرژی بادی آذربایجان (هم در خشکی و هم در دریا) و گذار گستردهتر به سمت انرژی سبز تمرکز دارد. انرژی چین (China Energy) تجربه بینالمللی گستردهای در توسعه پروژههای انرژی کمکربن و سبز در سراسر جهان دارد.
در سپتامبر 2025، شرکت سوکار و شرکت ملی مهندسی و ساخت شیمی چین (CNCEC) برای انجام پروژههای مشترک توافق کردند. الهام علیاف، رئیس جمهور آذربایجان، در جریان سفر خود به تیانجین، با مو دینگچی، رئیس CNCECدیدار کرد تا در مورد همکاری در تولید پتروشیمی، پالایش نفت و توسعه ظرفیت تولید مواد شیمیایی گفتگو کنند.
پس از این دیدار، نمایندگان شرکت دولتی نفت آذربایجان (سوکار) و شرکت ملی صنایع پتروشیمی چین (CNEC) توافقنامهای را که قبلاً امضا شده بود و پروژههای مشترکی را در آذربایجان و کشورهای ثالث در نظر گرفته بود، مبادله کردند.
در جریان سفر رئیس جمهور علی اف به چین در ماه آوریل، تعدادی توافقنامه کلیدی بین دولتی و شرکتی امضا شد که بسیاری از آنها بر بخش انرژی متمرکز بودند. وزارت انرژی آذربایجان با شرکتهای China Datang Overseas Investment Co. Ltd و SOCAR Green LLC برای ارزیابی و اجرای یک نیروگاه خورشیدی شناور ۱۰۰ مگاواتی و یک سیستم ذخیرهسازی باتری ۳۰ مگاواتی در دریاچه بویوکشور توافقنامههایی امضا کرد.
قرارداد مشابهی برای یک نیروگاه خورشیدی ۱۶۰ مگاواتی امضا شد. علاوه بر این، وزارت انرژی، شرکت SOCAR Green، شرکت China Datang Overseas Investment Co. Ltd و شرکت PowerChina Resources Limited تفاهمنامهای برای توسعه یک پروژه بادی فراساحلی ۲ گیگاواتی در بخش آذربایجانی دریای خزر امضا کردند.
با این حال، همکاری بین آذربایجان و چین محدود به انرژی نیست. روز جمعه، انار کریموف، معاون وزیر دارایی آذربایجان، در باکو با هیئتهایی از شرکت بیمه صادرات و اعتبار چین (Sinosure) و شرکت راه و پل چین (CRBC) مذاکراتی انجام داد. این مذاکرات بر مشارکت چین در نوسازی سیستمهای حمل و نقل شهری و حومهای باکو متمرکز بود. به گزارش رسانههای آذربایجان، طرف چینی علاقه زیادی به این ابتکارات و همچنین مهندسی، ساخت و ساز و تأمین مالی پروژههای زیرساختی در مقیاس بزرگ ابراز کرد.
انتظار میرود مشارکت شرکتهای بزرگ چینی که به خاطر فناوری پیشرفته، قابلیتهای مالی و تخصص در مدیریت پروژه شناخته میشوند، پیشرفتهای ملموسی را در زیرساختهای آذربایجان به همراه داشته باشد. این همکاری همچنین منعکس کننده استراتژی گستردهتر کمربند و جاده چین است که هدف آن افزایش اتصال و ادغام اقتصادی در سراسر اوراسیا است.
در این زمینه، آذربایجان نقش کلیدی به عنوان یک قطب استراتژیک متصل کننده آسیا و اروپا ایفا میکند. با افزایش فعالیت شرکتهای چینی در حوزه انرژی، فناوری سبز و توسعه حمل و نقل، باکو خود را به عنوان یکی از قابل اعتمادترین شرکای پکن در قفقاز جنوبی معرفی میکند.
این همکاری رو به رشد نه تنها از استراتژی تنوع اقتصادی آذربایجان پشتیبانی میکند، بلکه جای پای چین را در یکی از مهمترین کریدورهای حمل و نقل و انرژی اوراسیا نیز تقویت میکند.
منبع: کاسپین پست
