مدیر میز ترکیه اندیشکده زاویه: جنگ رمضان، نقطه بازنگری در اسلام سیاسی ترکیه
در نشست تخصصی «ترکیه و جنگ رمضان» به همت خبرگزاری ابنا و اندیشکده زاویه در سالن جلسات این خبرگزاری برگزار شد، دکتر حسن صادقیان، استاد دانشگاه تهران و مدیر میز ترکیه اندیشکده زاویه، درباره تأثیر جنگ رمضان بر ماهیت اسلام سیاسی و جایگاه اسلامگرایان در ترکیه سخنرانی کرد.
اندیشکده زاویه: دکتر صادقیان در این نشست با اشاره به بحران جریان اسلامگرا در ترکیه اظهار کرد: جریان اسلام سیاسی در این کشور پس از عملیات طوفان الاقصی با چالشی جدی در نحوه رفتار و کنش نسبت به مسائل جهان اسلام روبهرو شده است. به گفته وی، پس از دوره مرحوم اربکان که موضعی روشن در قبال مسئله فلسطین داشت، در جریانهای اسلامگرا انحرافاتی در مواجهه با این موضوع شکل گرفته است.
وی ادامه داد: جنگ رمضان موجب ایجاد تکانههایی در ترکیه شد. جریانهای اسلامگرا میدانند که باید اقداماتی جدی انجام دهند، اما ادبیات و مواضع پیشین آنان برای طرفدارانشان قانعکننده نیست. در صورت ادامه این رویکرد، کاهش حمایت مردمی در انتخابات آینده قابل پیشبینی است. به نظر میرسد زمان احیای رویکرد اصیل اسلامی که در دوره اربکان دنبال میشد، فرا رسیده است. برخی نظریهپردازان این جریانها نیز تأکید دارند که ترکیه باید نقش فعالتری در مسائل جهان اسلام ایفا کند.
استاد دانشگاه تهران افزود: هر کشوری در فضایی دست به کنش میزند که به آن «فضای کنش» گفته میشود. تغییرات محیطی در منطقه فشارهای جدیدی بر گروههای اسلامگرا در ترکیه وارد کرده است. تثبیت جایگاه ایران در عرصه بینالملل نیز موجب شده الگوی ترکیه از اسلامگرایی در نظم جدید جهانی پاسخگوی نیازها نباشد؛ از این رو جریانهای اسلامگرا در ترکیه باید به بازنگری راهبردی و کنشگری هوشمندانه روی آورند.
صادقیان افزایش تقابل ساختاری میان جریانهای داخلی ترکیه را مشهود دانست و تصریح کرد: عملیات طوفان الاقصی این تقابل را برجستهتر کرد و جنگ رمضان نیز بر شدت آن افزود. برای جلوگیری از گسترش این شکاف، جریانهای اسلامگرا ناگزیر از اصلاح تعامل خود با مسائل جهان اسلام هستند.
مدیر میز ترکیه اندیشکده زاویه با بیان اینکه تحرکات مردمی در ایران بر جامعه ترکیه تأثیرگذار است، افزود: بروز حرکتهای مردمی در ایران بازتاب مثبتی در ترکیه داشته و ۹۰ درصد مردم این کشور نگاه مثبتی به آن دارند. نمونه آن سفر گروه ۷۲ نفره از مردم ترکیه به ایران برای اعلام همبستگی با ملت ایران است. وی احتمال داد که با افزایش فاصله میان تودههای مردم و جریانهای رسمی اسلامگرا، شاهد شکلگیری گروههای جدید اسلامگرا با رویکردی همدلانهتر نسبت به مسائل جهان اسلام باشیم.
وی خاطرنشان کرد: شناخت به معنای تشخیص درست است. ایران تجربهای بزرگ در اختیار دارد و آشنایی دیگر ملتها با این تجربه، امری ارزشمند است. به گفته او، پس از جنگ رمضان تلاش مردم ترکیه برای شناخت بیشتر مسائل ایران و جهان اسلام افزایش خواهد یافت.
