چرا مقاومت در نگاه جمهوری اسلامی راه حفظ استقلال و عزت ملی تلقی می‌شود؟

  • 2026-05-12 11:00

تجربه انقلاب اسلامی ایران، سال‌های دفاع مقدس و نیز مواجهه کشور با انواع فشارها و تحریم‌های خارجی، در ذهن بسیاری از تحلیلگران ایرانی این باور را تقویت کرده است که ایستادگی در برابر فشارهای بیرونی می‌تواند مانع از شکل‌گیری وابستگی و از دست رفتن استقلال سیاسی و اقتصادی شود. از نگاه طرفداران این رویکرد، مقاومت نه‌تنها ابزاری برای دفاع از حقوق و هویت ملی است، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز تقویت خودباوری، توسعه ظرفیت‌های داخلی و افزایش قدرت بازدارندگی یک کشور در عرصه منطقه‌ای و بین‌المللی باشد.

حاج قربان مورگوزاف – معاون اداره مسلمانان گرجستان

اندیشکده زاویه: در دنیای امروز که قدرت‌های سلطه‌گر با بهره‌گیری از ابزارهای گوناگون سیاسی، اقتصادی، رسانه‌ای و نظامی تلاش می‌کنند ملت‌ها را تحت نفوذ و سلطه خود درآورند، مسئله «مقاومت» تنها یک شعار سیاسی یا احساسی نیست؛ بلکه ضرورتی دینی، عقلی، تاریخی و ملی به شمار می‌آید. تجربه تاریخ نشان داده است ملت‌هایی که در برابر ظلم، فشار و زورگویی ایستادگی کرده‌اند، توانسته‌اند عزت، استقلال و هویت اصیل خود را حفظ کنند؛ در حالی که ملت‌هایی که راه تسلیم و سازش را برگزیده‌اند، به تدریج دچار وابستگی، ضعف و تحقیر در برابر بیگانگان شده‌اند.

جمهوری اسلامی ایران نیز از آغاز انقلاب اسلامی تاکنون، راه مقاومت را به‌عنوان ستون اصلی حفظ استقلال، عزت ملی و هویت انقلابی خود انتخاب کرده است؛ راهی که ریشه در آموزه‌های قرآن کریم، سیره اهل‌بیت(ع)، تجربه تاریخی ملت‌ها و اندیشه رهبران انقلاب اسلامی دارد و به عنوان یک راهبرد اساسی در سیاست و فرهنگ کشور مطرح شده است.

مقاومت؛ خط الهی و قرآنی

مقاومت در فرهنگ اسلام یک اصل بنیادین و الهی محسوب می‌شود. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید:

«فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ»

همان‌گونه که مأمور شده‌ای استقامت کن.

(سوره هود، آیه ۱۱۲)

و نیز در آیه‌ای دیگر می‌فرماید:

«إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ»

خداوند با صابران است.

(سوره بقره، آیه ۱۵۳)

در طول تاریخ ادیان الهی، همه پیامبران الهی در مسیر حق و عدالت ایستادگی کرده‌اند. حضرت موسی(ع) در برابر فرعون، حضرت ابراهیم(ع) در برابر نمرود و پیامبر گرامی اسلام(ص) در برابر مشرکان و مخالفان سرسخت ایستادند و از مسیر حق عقب‌نشینی نکردند. از این رو، مقاومت در حقیقت ادامه راه پیامبران الهی و اولیای خداوند در دفاع از حق و عدالت است.

راه پیروزی از مسیر مقاومت به دست می‌آید

هیچ ملت آزاده‌ای بدون ایستادگی و مقاومت به پیروزی واقعی دست نیافته است. انقلاب اسلامی ایران نیز نتیجه مقاومت و ایستادگی مردم در برابر رژیم پهلوی بود. ملت ایران با تحمل سختی‌ها و فشارهای فراوان توانست نظامی مستقل و متکی بر اراده مردم ایجاد کند.

در دوران دفاع مقدس نیز ملت ایران در حالی که بسیاری از قدرت‌های جهانی از رژیم بعث عراق حمایت می‌کردند، با مقاومت، ایثار و فداکاری توانستند عزت، استقلال و تمامیت ارضی کشور را حفظ کنند. این تجربه تاریخی نشان داد که مقاومت می‌تواند حتی در شرایط نابرابر نیز موجب حفظ عزت ملی و شکست توطئه‌ها شود.

امروز نیز تجربه‌های متعدد در جهان نشان داده است که هرجا ملت‌ها با اراده و استقامت در برابر فشارها ایستاده‌اند، دشمنان ناچار به عقب‌نشینی شده‌اند؛ اما هرجا تسلیم صورت گرفته، فشارها و مطالبات دشمنان بیشتر و گسترده‌تر شده است.

تاریخ، پیروزی مقاومت را ثابت کرده است

در طول تاریخ معاصر و گذشته، بسیاری از پیروزی‌های مهم ملت‌ها از مسیر مقاومت به دست آمده است. نمونه‌های فراوانی از این حقیقت در تاریخ جهان وجود دارد:

ملت الجزایر با سال‌ها مقاومت توانست استعمار فرانسه را شکست دهد و استقلال خود را به دست آورد.

مردم شجاع لبنان با مقاومت در برابر تجاوزهای رژیم صهیونیستی توانستند این رژیم را وادار به عقب‌نشینی از بخش‌هایی از سرزمین خود کنند.

ملت فلسطین نیز با وجود ده‌ها سال فشار، اشغالگری و سختی، همچنان هویت، آرمان و مبارزه خود را حفظ کرده و مسئله فلسطین را زنده نگه داشته است.

در تاریخ اسلام نیز بسیاری از پیروزی‌های مسلمانان نتیجه صبر، استقامت و مقاومت در برابر فشار دشمنان بوده است. این نمونه‌ها نشان می‌دهد که مقاومت نه تنها یک اصل اخلاقی، بلکه یک راهبرد مؤثر در تاریخ ملت‌ها بوده است.

سلطه‌گران و ظالمان همواره دشمن اهل مقاومت بوده‌اند

در طول تاریخ، قدرت‌های سلطه‌گر همواره با ملت‌ها و شخصیت‌هایی دشمنی کرده‌اند که حاضر به تسلیم نشده‌اند. فرعون دشمن حضرت موسی(ع) بود، نمرود در برابر حضرت ابراهیم(ع) ایستاد و یزید در برابر امام حسین(ع) قرار گرفت. در دوران معاصر نیز استعمارگران و قدرت‌های بزرگ همواره ملت‌های مستقل و آزادی‌خواه را تحت فشار قرار داده‌اند.

دشمنی قدرت‌های استکباری با جمهوری اسلامی ایران نیز تا حد زیادی از همین مسئله ناشی می‌شود؛ زیرا ایران حاضر نشده است استقلال، آزادی و عزت خود را با هیچ قدرت خارجی معامله کند و در برابر فشارها تسلیم شود.

امام خمینی(ره) و رهبران انقلاب اسلامی؛ پرچمداران مقاومت

حضرت امام خمینی(ره) از آغاز شکل‌گیری انقلاب اسلامی، اصل مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم، سلطه‌طلبی و فشار قدرت‌های خارجی را مطرح کردند و با صراحت فرمودند:

«ما زیر بار ظلم نمی‌رویم.»

این اندیشه به یکی از پایه‌های اساسی انقلاب اسلامی تبدیل شد. پس از ایشان نیز حضرت آیت‌الله شهید سید علی خامنه‌ای همواره بر فرهنگ مقاومت تأکید کرده و آن را راهی برای حفظ عزت، استقلال و پیشرفت ملت‌ها دانسته‌اند.

امروز نیز رهبر جدید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، بر استمرار خط مقاومت، تقویت اقتدار ملی و حمایت از ملت‌های مظلوم تأکید دارد. استمرار این مسیر نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران همچنان مقاومت را راهبرد اصلی برای حفظ استقلال و عزت ملی خود می‌داند.

توصیه‌های مکرر به ملت مقاوم

در سخنان و رهنمودهای حضرت امام خمینی(ره)، حضرت آیت‌الله شهید سید علی خامنه‌ای و رهبر جدید انقلاب حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، همواره بر اصولی اساسی برای تقویت روحیه مقاومت در جامعه تأکید شده است؛ از جمله:

  • نترسیدن از تهدیدها و فشارهای دشمنان
  • حفظ وحدت و انسجام ملی
  • اعتماد به توانایی‌ها و ظرفیت‌های داخلی
  • تقویت تولید ملی و اقتصاد داخلی
  • حرکت به سوی خودکفایی اقتصادی
  • ایستادگی در برابر فشارها و تحریم‌ها

فرهنگ «ما می‌توانیم» که امروز در بسیاری از پیشرفت‌های علمی، دفاعی، فناوری و صنعتی ایران مشاهده می‌شود، تا حد زیادی نتیجه همین توصیه‌ها و روحیه مقاومت و خودباوری در میان مردم و مسئولان کشور است.

ایران امروز راهی جز مقاومت ندارد

امروز جمهوری اسلامی ایران با انواع فشارهای اقتصادی، سیاسی، رسانه‌ای، امنیتی و نظامی روبه‌رو است. تجربه چند دهه گذشته نشان داده است که عقب‌نشینی در برابر دشمنان نه تنها مشکلات را کاهش نمی‌دهد، بلکه موجب افزایش مطالبات و فشارهای بیشتر می‌شود.

از این رو، مقاومت برای ایران تنها یک انتخاب احساسی یا شعاری سیاسی نیست؛ بلکه یک ضرورت راهبردی و عقلانی محسوب می‌شود. کشوری که می‌خواهد استقلال واقعی خود را حفظ کند، ناچار است در برابر زورگویی و سلطه‌طلبی قدرت‌های خارجی ایستادگی کند.

مقاومت؛ راه دفاع از حق و زمینه‌ساز پیروزی

مقاومت دو نتیجه مهم و اساسی در پی دارد:

الف) دفاع از حق، عزت و آزادی: ملت مقاوم اجازه نمی‌دهد حقوق، هویت، استقلال و ارزش‌های اساسی آن مورد تعرض قرار گیرد یا از بین برود. چنین ملتی در برابر فشارها ایستادگی می‌کند و از هویت تاریخی و فرهنگی خود دفاع می‌نماید.

ب) پیروزی نهایی: هرچند مقاومت ممکن است با سختی‌ها، فشارها و دشواری‌هایی همراه باشد، اما در نهایت زمینه‌ساز عزت و پیروزی خواهد بود. قرآن کریم در این باره می‌فرماید:

«وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ»

سست نشوید و اندوهگین نگردید؛ اگر ایمان داشته باشید، شما برترید.

(سوره آل‌عمران، آیه ۱۳۹)

مردم ایران و حضور در میدان دفاع از مقاومت

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جمهوری اسلامی ایران، حضور فعال و گسترده مردم در صحنه‌های مختلف دفاع از انقلاب و مقاومت است. ملت ایران در دوران انقلاب اسلامی، سال‌های دفاع مقدس، مقابله با تهدیدهای امنیتی و همچنین در حمایت از جبهه مقاومت همواره نقش مؤثر و تعیین‌کننده‌ای داشته‌اند.

حضور گسترده مردم در راهپیمایی‌ها، پشتیبانی از نیروهای مدافع کشور، حمایت از آرمان فلسطین و ایستادگی در برابر تحریم‌ها نشان می‌دهد که مقاومت تنها یک سیاست حکومتی نیست؛ بلکه به بخشی از فرهنگ، باور و هویت اجتماعی ملت ایران تبدیل شده است.

جوانان ایرانی نیز در سال‌های اخیر بارها نشان داده‌اند که روحیه مقاومت، ایثار، فداکاری و دفاع از ارزش‌های ملی و دینی همچنان در میان نسل‌های جدید زنده و پویاست و آنان آماده‌اند در صورت لزوم از عزت و استقلال کشور خود دفاع کنند.

مقاومت ملت‌های منطقه مانع تحقق اهداف استکبار شده است

در منطقه غرب آسیا نیز تجربه نشان داده است که هرجا ملت‌ها در برابر اشغالگری و ظلم ایستادگی کرده‌اند، دشمنان نتوانسته‌اند به اهداف کامل خود دست یابند. مسلمانان اعم از شیعه و اهل سنت، زمانی که در برابر تجاوز و سلطه ایستاده‌اند، توانسته‌اند هویت، فرهنگ و سرزمین خود را حفظ کنند.

تجربه تحولات منطقه نشان می‌دهد که قدرت‌های زورگو غالباً تنها زبان قدرت، ایستادگی و مقاومت را درک می‌کنند و در برابر ملتی که از حقوق خود دفاع می‌کند، ناچار به عقب‌نشینی می‌شوند.

ایران اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی(ره)، حضرت شهید آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و امروز نیز تحت هدایت حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، همچنان راه مقاومت را مسیر اصلی حفظ عزت، آزادی، استقلال و پیشرفت ملت می‌داند و بر ادامه این مسیر تأکید دارد.

مطالب بیشتر:

روابط ترکیه و فرانسه؛ از تقابل تا موازنه

در میان پرونده‌های سیاسی و امنیتی منطقه، مسئله کردها همواره یکی از اولویت‌های اساسی سیاست داخلی و خارجی ترکیه بوده است. گستردگی مناطق کردنشین و حساسیت‌های امنیتی ناشی از فعالیت…

تأثیرات جنگ رمضان بر وضعیت «اتحادیه جهان ترک»

جنگ موسوم به «رمضان» به‌عنوان یک شوک ژئوپلیتیکی، اتحادیه نوپای جهان ترکیه را وارد مرحله‌ای تازه از بازاندیشی نهادی کرده است. این جنگ، ضمن آشکار ساختن شکاف‌های سیاسی و ناهمگونی‌های…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب پیشنهادی

روابط ترکیه و فرانسه؛ از تقابل تا موازنه

روابط ترکیه و فرانسه؛ از تقابل تا موازنه

تأثیرات جنگ رمضان بر وضعیت «اتحادیه جهان ترک»

تأثیرات جنگ رمضان بر وضعیت «اتحادیه جهان ترک»

گزارش راهبردی اندیشکده SDE ترکیه از احیای پروژه «چهار دریا» در هندسه جدید قدرت

گزارش راهبردی اندیشکده SDE ترکیه از احیای پروژه «چهار دریا» در هندسه جدید قدرت

کریدور میانی اوراسیا در مسیر تبدیل شدن به شریان جدید تجارت آسیا و اروپا

کریدور میانی اوراسیا در مسیر تبدیل شدن به شریان جدید تجارت آسیا و اروپا

چرا مقاومت در نگاه جمهوری اسلامی راه حفظ استقلال و عزت ملی تلقی می‌شود؟

چرا مقاومت در نگاه جمهوری اسلامی راه حفظ استقلال و عزت ملی تلقی می‌شود؟

هاآرتص: ترکیه نقشه اسرائیل و آمریکا علیه نظام ایران را ناکام گذاشت

هاآرتص: ترکیه نقشه اسرائیل و آمریکا علیه نظام ایران را ناکام گذاشت